Opinie | Nouriel Roubini is hoogleraar aan NYU’s Stern School of Business

De waarde van de Bitcoin is nu tot 70% onder het piekniveau van eind vorig jaar gezakt en daarmee is de moeder van alle bubbels wel uit elkaar gespat. In het algemeen gezegd zijn de cryptovaluta’s nu in het niet zo cryptische stadium van de apocalyps beland. De koersen van de voornaamste munten zoals Ether, EOS, Litecoin en XRP zijn allemaal met minstens 80% gezakt. Duizenden andere digitale valuta’s zijn met 90-99% onderuit gegaan, en de rest is als pure oplichterij ontmaskerd. Dit zou voor niemand als een verrassing moeten komen. Vier van de vijf muntintroducties (ICO’s) waren vanaf het begin frauduleus.

Nu iedereen het bloedbad met eigen ogen kan aanschouwen, hebben de winkeldieven hun toevlucht genomen tot het laatste redmiddel dat een cryptoschurk heeft: de verdediging van blockchain, het digitale gedecentraliseerde grootboek dat aan alle cryptovaluta’s ten grondslag ligt. Blockchain is binnengehaald als een potentieel wondermiddel dat alle kwalen heelt, van armoede en honger tot kanker. Maar in feite is het de meest gehypete en minst nuttige technologie in de geschiedenis van de mensheid.

In de praktijk is blockchain niets meer dan een spreadsheet met een heleboel toeters en bellen. Maar het is ook een synoniem geworden voor een libertaire ideologie die overheden, centrale banken, traditionele financiële instellingen en fysieke valuta’s als snode concentraties van macht beschouwt die vernietigd moeten worden.

‘Het is duidelijk dat de hele ‘trustless’ onderneming vanaf het begin niet te vertrouwen was’

In de ideale wereld van de blockchainfundamentalisten vinden alle economische activiteiten en menselijke interacties plaats in een kader van anarchistische decentralisatie. Zij zouden graag zien dat het hele sociale en politieke leven wordt ondergebracht in openbare grootboeken die zogezegd ‘permissionless’ (dus voor iedereen toegankelijk) zijn en ‘trustless’ (niet afhangen van een geloofwaardige intermediair als bijvoorbeeld een bank).

Utopia

Maar Utopia is er geen stap naderbij door gekomen. In plaats daarvan heeft blockchain een vertrouwde vorm van economische verwoesting opgeroepen. Een paar egoïstische witte mannen (er zijn nauwelijks vrouwen of minderheden te bekennen in de blockchainwereld), die deden alsof ze de messias waren voor de verarmde, gemarginaliseerde massa’s zonder bankrekening, beweren dat ze uit het niets een vermogen van miljarden dollars hebben gecreëerd. Maar je hoeft maar naar de enorme centralisatie van macht bij de bij de cryptovaluta’s betrokken delvers, wisselmarkten, ontwikkelaars en bezitters van grote ‘wallets’ te kijken om te beseffen dat blockchain niets met decentralisatie en democratie te maken heeft en alles met hebzucht.

Zo is er een klein groepje bedrijven, veelal gevestigd in ‘democratische’ bastions als Rusland, Georgië en China, dat tweederde tot driekwart van alle activiteiten met betrekking tot het delven van cryptovaluta’s beheerst. Ze hebben er een gewoonte van gemaakt om de transactiekosten flink op te schroeven om zo hun royale winstmarges te verhogen. Blijkbaar willen blockchainfanatici dat we ons vertrouwen liever aan een anoniem kartel geven dat zich aan geen enkele wet hoeft te houden dan aan centrale banken en gereguleerde financiële intermediairs.

Bij de handel in cryptovaluta’s is een soortgelijk patroon ontstaan. Een volle 99% van alle transacties vindt plaats op gecentraliseerde wisselmarkten die regelmatig worden gehackt. En in tegenstelling tot echt geld zijn gehackte cryptotegoeden voorgoed verdwenen.

Bovendien logenstraft de centralisatie van de ontwikkeling van cryptogeld de bewering dat de computercode een soort wettelijke status geeft, alsof er aan de software die aan blockchainapplicaties ten grondslag niets gewijzigd kan worden. In werkelijkheid hebben ontwikkelaars de absolute macht. Als er iets mis gaat en er een enorme hack plaatsvindt, veranderen ze gewoon de computercode en ‘forken’ ze met een arbitraire goedkeuringsprocedure de ineenstortende munt naar een andere muntsoort. Waardoor duidelijk wordt dat de hele ‘trustless’ onderneming vanaf het begin niet te vertrouwen was.

Tenslotte is bezit in de cryptowereld nog meer geconcentreerd dan in Noord-Korea. Een Gini-coëfficient van 1.0 betekent dat 100% van het inkomen of het vermogen van een land bij één individu is geconcentreerd. Welnu, Noord-Korea heeft een score van 0,86, de nogal ongelijke VS scoort 0,41, en Bitcoin scoort een verbluffende 0,88.

Het moge duidelijk zijn dat de beweerde decentralisatie een mythe is. Nu de kleine beleggers die instapten allemaal zijn kaalgeplukt, zitten de gladde jongens op stapels valse rijkdom die zullen vervliegen als ze proberen hun ‘activa’ te gelde te maken.

Kleptocratieën

Bovendien heeft het gebruik van gedecentraliseerde grootboektechnologieën (‘enterprise DLT’) niets met blockchain te maken. Zij hebben een eigenaar, zijn gecentraliseerd, en worden slechts op een klein aantal onder toezicht staande grootboeken vastgelegd. Voor toegang is toestemming vereist, die alleen aan in aanmerking komende individuele personen wordt gegeven. Het enige wat daar blockchain aan is, is de naam.

Geen enkele serieuze instelling zal er ooit mee instemmen dat haar transacties worden gecontroleerd door een anoniem kartel dat opereert in de schaduw van autoritaire kleptocratieën. Het is dus niet verrassend dat proeven met ‘blockchain’ in traditionele omgevingen óf in de prullenbak verdwenen óf werden omgevormd tot een particuliere database met toegangsrechten. Niets meer dan een spreadsheet of een database met een misleidende naam.

Nouriel Roubini is hoogleraar aan NYU’s Stern School of Business en ceo van Roubini Macro Associates.

Copyright: Project Syndicate, 2018. Vertaling: Hans Moerbeek. www.project-syndicate.org.

Bron: FD